Adım Adım Skolyoz Tedavisi: 3D Schroth Modelinde Seanslar Nasıl Geçer?

Skolyoz teşhisi konulduktan sonra hastaların ve ebeveynlerin aklına gelen ilk soru genellikle şudur: "Peki şimdi ne yapacağız?" Geleneksel ve pasif fizik tedavi yöntemlerinin aksine, modern skolyoz rehabilitasyonunda tüm dünyada altın standart kabul edilen 3 Boyutlu Schroth Modeli, hastanın tamamen aktif olduğu, dinamik ve disiplinli bir süreçtir.

Fizik tedavi uzmanı, ayna karşısında 3 boyutlu düzeltme egzersizi yapan bir kişiye rehberlik ediyor.

​Peki, klinikte bir Schroth seansı tam olarak nasıl geçer? Seanslar sırasında neler uygulanır ve bu sürecin başarısı neye bağlıdır? Bu yazımızda, Fizyoklas Akademi klinik ortamında uygulanan Schroth modelinin perde arkasını adım adım inceliyoruz.

​Skolyozda 3D Schroth Modelinin Temelinde Neler Uygulanır?

​Schroth yöntemi, her hastanın omurga eğriliğini bir "parmak izi" gibi benzersiz kabul eder. Bu nedenle seanslarda ezbere hareketler değil, tamamen kişiye özel mekanik düzeltmeler uygulanır. Tedavinin omurgaya etki eden temel bileşenleri şunlardır:

• ​Üç Boyutlu Postüral Düzeltme: Eğriliğin yönüne göre leğen kemiğinden (pelvis) başlayarak tüm omurga asimetrik olarak desteklenir. Vücut; sağ-sol, ön-arka ve yukarı-aşağı düzlemlerinde aynı anda doğru hizaya getirilir.

• ​Aksiyel Elongasyon (Omurgayı Uzatma): Yerçekiminin omurga eğriliği üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için hastaya omurgasını yukarıya doğru nasıl "uzatacağı" öğretilir. Bu sayede omurlar arasındaki baskı azalır.

• ​Rotasyonel Solunum (Yönlendirilmiş Nefes): Skolyoz nedeniyle göğüs kafesinde oluşan çökmüş ve sönük bölgeler, özel bir solunum tekniğiyle içeriden dışarıya doğru hava ile şişirilir. Bu teknik, omurganın kendi eksenindeki dönme (rotasyon) etkisini düzelten en güçlü mekanizmadır.

• ​İzometrik ve Dinamik Stabilizasyon: Doğru hizalanma ve nefes pozisyonu sağlandıktan sonra, o pozisyonu korumak için zayıf kas grupları izometrik (kas boyu değişmeden) olarak kasılır. Amaç, düzeltilmiş bu yeni postürü kalıcı hale getirmektir.

Skolyozda ​Bir Schroth Seansı Nasıl Geçer?

​Schroth seansları yüksek odaklanma, vücut farkındalığı ve hastanın aktif katılımını gerektirir. Klinikteki standart bir seans genellikle şu aşamalardan oluşur:

​1. Detaylı Klinik Değerlendirme ve Hazırlık

​Her seans, hastanın o günkü postür durumu, esnekliği ve varsa ağrı şikayetlerinin değerlendirilmesiyle başlar. Hastanın egzersizleri net görebilmesi ve fizyoterapistin omurga hatlarını milimetrik olarak takip edebilmesi için seanslar genellikle uygun kıyafetlerle (spor büstiyeri/şort) gerçekleştirilir.

​2. Aynalar Karşısında "Kişiye Özel" Konumlandırma

​Schroth egzersiz odaları özel aynalarla donatılmıştır. Hasta, İsveç merdiveni (Schroth barı) önünde konumlandırılır. Fizyoterapist eşliğinde, özel pirinç torbaları, padler veya rulolar kullanılarak hastanın eğrilik tipine göre asimetrik desteklemeler yapılır. Aynalar, hastanın kendi vücudundaki eğriliği ve düzeltilmiş pozisyonu görsel olarak beynine kaydetmesini sağlar.

Fizyoterapist, skolyoz teşhisi konulan bir hastanın sırtını muayene ediyor.

​3. Yoğun Nefes ve Kas Aktivasyonu aşaması

​Pozisyonlama tamamlandıktan sonra en kritik aşamaya geçilir. Fizyoterapistin yönlendirmesi ve dokunsal uyarıları (taktil stimülasyon) ile hasta, göğüs kafesindeki doğru bölgelere derin nefesler alır. Nefes verme esnasında ise omurgayı doğru pozisyonda tutan kaslar maksimum düzeyde aktive edilir. Bir Schroth seansı, sadece fiziksel bir güç değil, aynı zamanda ciddi bir zihinsel odaklanma gerektirir.

​4. Günlük Yaşama Adaptasyon (Ergonomi)

​Seansın son bölümünde, klinikte elde edilen bu düzgün duruşun günlük hayata nasıl aktarılacağı çalışılır. Hastaya okul sırasında nasıl oturması gerektiği, bilgisayar karşısındaki duruşu, hatta yatakta hangi pozisyonda yatması gerektiği pratik olarak öğretilir. Çünkü skolyoz tedavisi sadece klinikte geçen 1 saatle sınırlı kalamaz.

Bir uzman, bir kadına doğru oturma pozisyonunu ve ergonomik duruşu göstererek omurga sağlığını iyileştirmesi için yardım ediyor.

​Seans Sıklığı ve Süreç Nasıl Planlanır?

​Schroth tedavisinin süresi ve seans sıklığı; hastanın yaşına, büyüme potansiyeline (Risser derecesi), Cobb açısına (eğrilik derecesi) ve eşlik eden korse tedavisinin olup olmamasına göre değişir.

​Genellikle haftada 2 veya 3 seansla başlanan yoğun klinik programı, hastanın egzersizleri bağımsız ve doğru şekilde yapmayı öğrenmesiyle birlikte "Ev Programı" ile desteklenir. Belirli periyotlarla yapılan klinik kontrollerle süreç yakından takip edilir.

​Unutmayın: Schroth modeli, hastaya kendi omurgasının mimarı olmayı öğretir. Doğru zamanda başlanan, uzman bir fizyoterapist gözetiminde disiplinle sürdürülen seanslar, skolyozun ilerlemesini durdurmada cerrahi dışı en güçlü anahtardır.

​Kaynakça

1. ​Negrini, S., Donzelli, S., Aulisa, A. G., Czaprowski, D., Schreiber, S., de Mauroy, J. C., ... & SOSORT (2018). 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis and Spinal Disorders, 13(1), 3. PubMed: PMID: 29330140

2. ​Kuru, T., Yeldan, İ., Dereli, E. E., & Özdinçler, A. R. (2015). Efficacy of Schroth exercises in adolescent idiopathic scoliosis: a single-blind randomized controlled trial. Rheumatology International, 35(5), 799-805. PubMed: PMID: 25413340

3. ​Schreiber, S., Parent, E. C., Khodayari Moez, E., Hedden, D. M., Hill, D. L., Horner, M. J., ... & Southon, S. C. (2016). The effect of Schroth exercises added to standard care in adolescent idiopathic scoliosis: a randomized controlled trial. PLoS One, 11(12), e0168746. PubMed: PMID: 28033343